Actieplan voor Trage Wegen

Gemaakt op zondag 20 oktober 2019

Op 19 en 20 oktober vierden we de Dag van de Trage Weg. Tijdens die dag of beter dat weekend wordt aandacht gevraagd voor het paden, doorsteken en weggetjes die voetgangers en fietsers toelaten zich vlot, veilig en gezond te verplaatsen.

Helaas viel er in Lichtervelde weinig te vieren. Onze trage wegen staan onder druk.  Soms zijn ze niet langer toegankelijk of dreigen ze te verdwijnen voor  infrastructuurwerken of bouwprojecten. Ook het onderhoud van trage wegen kan vaak nog beter. SOMM vraagt actie van het gemeentebestuur en plaatste het punt op de agenda van de gemeenteraad.

Update: De CD&V meerderheid keurde het SOMM voorstel af tijdens de gemeenteraad van maandag 21 oktober. De meerderheid wil zich niet 'vastpinnen aan een tijdschema' en vindt de trage wegen dus geen prioriteit. De andere oppositiepartijen steunden het voorstel wel. De verbazing onder de oppositie was groot dat de meerderheid deze princiepsverklaring niet mee goedkeurde.

Trage wegen

De meerwaarde van die Trage Wegen wordt algemeen erkend. Ze zijn vooral bekend voor het recreatieve gebruik.  Steeds meer mensen zoeken deze wegen en paden op voor een blokje om in eigen omgeving, voor een fikse tocht tijdens een vrije dag of om te gaan sporten.

Trage wegen maken ook deel uit van ons historisch patrimonium. Ze zijn een onderdeel van het landschap en drukken er hun stempel op. Het zijn de enige landschapselementen die het landschap ook ontsluiten (soms samen met andere erfgoedelementen zoals kapelletjes).

Ten derde is er ook de natuur en de natuurbeleving. Onderzoek heeft aangetoond dat langs een onverharde weg tien procent meer plantensoorten groeien dan langs een verharde weg. Vooral tredplanten en  pionierssoorten.  Bovendien is je verplaatsen langs trage wegen ook gewoon gezonder omdat de concentratie aan fijn stof in de lucht er veel lager is dan op en aan de autowegen.

En ten vierde zijn trage wegen ook veilige wegen om je per fiets of te voet te kunnen verplaatsen.

Lichtervelde

Ook in Lichtervelde zijn er nog veel trage wegen, zoals doorsteken tussen de wijken in het centrum. Buiten het centrum ligt de situatie moeilijker: veel wegen zijn in onbruik geraakt, afgezet of worden niet onderhouden. SOMM heeft al meermaals gewezen op de toestand van bij voorbeeld de ‘ t  Goed ter Meerschweg of de Molenbinnenweg.

Nochtans bieden trage wegen troeven om het open en groene karakter van onze gemeente teonderstrepen. Groene linten naar bv de Heihoek of naar het Veld kunnen bijdragen tot bereikbaarheid. Hier liggen troeven voor toerisme en recreatie (denken we maar aan de vele wandelactiviteiten in onze gemeente), maar de betere bereikbaarheid kan ook de lokale economie ondersteunen.

Uiteraard is er ook het aspect van de verkeersveiligheid: trage wegen zijn een essentieel onderdeel van een veilig fiets- en wandelparkoers.

Voorstel

Om al deze redenen stelt SOMM voor om zo snel mogelijk werk te maken van een Gemeentelijk Beleidskader en daar aan gekoppeld concrete ActieplannenPrioritair zijn de betere bereikbaarheid en ontsluiting van de Heihoek en het Veld door middel van “groene linten”.

Belangrijk is dat er een ruime participatie wordt voorzien: de Gemeenteraad, de Gemeentelijke Verkeerscommissie, de Milieuraad, de GECORO, maar ook eigenaars, pachters, aangelanden, wandelclubs, landbouworganisaties en de Heemkundige Kring zijn belangrijke gesprekspartners bij de uitwerken van de plannen.

Ook bij de uitvoering en het onderhoud van de trage wegen kan in participatie van de bevolking voorzien worden, bij voorbeeld in de vorm van een peter- of meterschap, zoals in veel andere gemeenten al bestaat.

Decreet

SOMM voelt zich gesterkt in het voorstel door het decreet op de Gemeentewegen dat op 3 mei 2019 goedgekeurd werd door Vlaanderen.

Het is sinds 1 september van dit jaar van kracht. In artikel 3 staat de doelstelling klaar en duidelijk omschreven:

“Dit decreet heeft tot doel om de structuur, de samenhang en de toegankelijkheid van de gemeentewegen te vrijwaren en te verbeteren, in het bijzonder om aan de huidige en toekomstige behoeften aan zachte mobiliteit te voldoen. Om de doelstelling, vermeld in het eerste lid, te realiseren voeren de gemeenten een geïntegreerd beleid, dat onder meer gericht is op:

1° de uitbouw van een veilig wegennet op lokaal niveau;

2° de herwaardering en bescherming van een fijnmazig netwerk van trage wegen, zowel op recreatief als op functioneel vlak.”

Om dit te realiseren, wordt voorzien in 2 instrumenten: een gemeentelijk beleidskader (art.  6) dat door de gemeenteraad wordt vastgelegd, zeg maar de algemene principes en actieplannen (art. 7) die “de operationalisering van de beleidskeuzes aan de hand van concrete acties en programma's voor de volledige gemeente of voor een deel ervan” uitwerken in detail.

Bovendien hecht  het Decreet veel belang aan participatie en inspraak bij het tot stand komen van het Gemeentelijk Beleidskader.